Home Binnenstad Objecten Afbeeldingen Zoeken

Keizersgracht 321

't Rode Huys

  1. Identificatie
  2. Beschrijving
  3. Register
  4. Afbeeldingen
  5. Google
Renaissancegevel, oorspronkelijk een trapgevel, sinds 1751 een lijstgevel

Huisnaam: 't Rode Huys
Adres: Keizersgracht 321
Huisnummers: 321 1016EE
Oud adres: KK304, wijk 35, klein nr. 230, kadaster E4007, verponding 1
Stadsdeel: Centrum-West
Wijk: Grachtengordel-West
Buurt: Felix Meritisbuurt
Bouwblok: YE40
Gebouwtype: Woonhuis
Geveltype: Lijstgevel
Bouwstijl: Lodewijk XV
Bouwjaar: 1650, 1751
Opdrachtgever: Danil Sohier
Restauratie: 1942 (A.A. Kok, inwendig), 1958/59 (C.J. Henke, uitwendig)

(12 afbeeldingen)

Huis uit 1650 met renaissance-gevel met bijzonder fraaie bakstenen en voegwerk, oorspronkelijk trapgevel in Amsterdamse renaissance, de ontlastingsbogen zijn nog aanwezig. In 1751 verhoogd, lijstgevel met rechte lijst met trigliefen en dwarsdak. Interieur: marmeren gang in Lodewijk XIV-stijl met relifs en draperien, trapbaluster nagemaakt, plafond trappenhuis met schilderstuk Jacob de Wit, zaal in Lodewijk XV-stijl met schilderstuk van Jacob de Wit (Vijf Zintuigen), 16de-eeuwse houten plafondbeschildering op vloerdelen op bovenverdieping uit Edam ingebracht in 1942, marmeren fonteintje ook ingebracht (?).

Keizersgracht 321 is een goed voorbeeld van een laat-17de-eeuws koopmanshuis, waarvan de plattegrond nog aanwezig is (zij het dat later de deur is verplaatst en er een kabinet is gebouwd). Het had oorspronkelijk een trapgevel opgetrokken in rode baksteen en de architectuur is dus voor het bouwjaar 1650 ouderwets te noemen. In 1639 was immers al de classicistische gevel op Keizersgracht 319, hier vlak naast, tot stand gekomen. Het metselwerk is bijzonder fraai (let op het dunne voegwerk). Aangezien het buurhuis 't Witte Huys werd genoemd, kreeg dit huis de bijnaam 't Rode Huys. Overigens was de rode bakstenengevel in de 19de eeuw gepleisterd en dus niet langer zichtbaar, maar de bij de restauratie in 1958 werd de pleisterlaag verwijderd. De gevel bleek toen in een slechte staat, verzakt en beschadigd door roestende ankers, om welke reden hij vermoedelijk was bepleisterd. Bij de restauratie werd de gevel voorzichtig gedemonteerd en opnieuw opgemetseld.
Dat dezelfde opdrachtgever huizen kan laten bouwen met een heel verschillende architectuur blijkt uit dit voorbeeld. In Keizersgracht 319 wonen vanaf 1639 Danil Sohier en zijn vrouw Marija van Os. Als zijn zuster Susanna weduwe wordt, laat hij in 1650 een huis voor zijn zuster bouwen, direct naast zijn huis. Sohier geeft tegen het einde van de 17de eeuw de schilder Jan van der Heyden opdracht om een schilderij te maken van de twee huizen. Daarop staat mogelijk zijn vrouw op de stoep van het 't Witte Huys. 't Rode Huys valt op door zijn rode kleur temidden van de gevels met bentheimer zandsteen.
Het 17de-eeuwse huis werd in 1751 grondig verbouwd, waarbij ook een grote achterhuis werd gebouwd. Uit deze periode dateren belangrijke interieuronderdelen. In het achterhuis bevindt zich een fraaie zaal in Lodewijk XV-stijl. Het plafondstuk van Jacob de Wit (met de Vijf Zintuigen) is echter ingebracht.
In de 20ste eeuw woonde hier Han van Meegeren, de laatste particulier die het grachtenhuis bewoonde. Daarna werd het woonhuis een kantoor. Achtereenvolgens waren de Nederlandse Houtbond en de Bond van Nederlandse Architecten hier gevestigd.

  • 'Grachtenhuis inwendig gerestaureerd'. De Tijd, 22 dec. 1942
  • 'Het Rode Huis kwam te voorschijn'. Algemeen Handelsblad, 28 okt. 1958
  • Mark Zegeling. Sterke verhalen voor bij de borrel. Alle geheimen achter de gevels van de KLM-huisjes. Amsterdam, 2013: p. 278

Monumentenstatus: RM
Monumentennummer: 2309
Redengevende omschrijving: Pand met gevel, versierd met grote boogblokken (XVIIb), waarvan de bovenste verdieping en de triglyfenlijst plm 1800 zijn aangebracht, evenals de deurpartij.

RM = Rijksmonument. Rijksmonumenten zijn gebouwen of andere objecten die van nationaal belang zijn. Bijvoorbeeld door hun schoonheid of door de geschiedenis van het pand voor Nederland. Nederland telt bijna 62.000 rijksmonumenten. Daarvan bevinden zich 6.635 in de Amsterdamse binnenstad (op 1 januari 2017). Vrijwel alle beschermde rijksmonumenten zijn geregistreerd in 1970.
GM = Gemeentelijk monument. Sommige panden hebben een bijzondere betekenis voor een stad, dorp of regio. In dat geval kan de gemeente zo'n pand op de gemeentelijke monumentenlijst plaatsen. In de Amsterdamse binnenstad bevinden zich 1.193 door de gemeente Amsterdam beschermde monumenten (op 1 januari 2017).
Redengevende omschrijving = Een beschrijving van de belangrijkste uiterlijke kenmerken van het object op het moment van opname op de monumentenlijst. De redengevende omschrijving heeft de status van juridisch document en geeft de reden aan waarom het object is geplaatst op de monumentenlijst. Meer informatie: cultureelerfgoed.nl.

Renaissancegevel, oorspronkelijk een trapgevel, sinds 1751 een lijstgevel
Ontlastingsbogen
Origineel 17de-eeuws metselwerk en voegwerk met zeer dunne voegen
Pand is in 18de eeuw verhoogd: 18de-eeuwse ontlastingsbogen boven 17de-eeuwse.
Keizersgracht 319 t/m 331
Keizersgracht 321. Tekening uit het Grachtenboek van Caspar Philips
Binnenplaats
Vr restauratie
Keizersgracht 319 en 321 vr restauratie
Keizersgracht 319 en 321 na restauratie
Keizersgracht 319 en 321
Keizersgracht 319 met stoep in het midden waarop iemand staat en 321 met de oorspronkelijke trapgevel

Laatste wijziging: februari 2018

[Over deze website]   [Contact opnemen]